Συνηθίζουμε το κακό!

Του Χρίστου Γεωργούση

Φαίνεται ότι συνηθίσαμε τους καθημερινούς και πολλούς θανάτους από την πανδημία. Πάμε στο δεύτερο χρόνο, όπου η ζωή μας άλλαξε ριζικά και πορευόμαστε με αγωνία στο άγνωστο. Να μην ξεχάσουμε τις προφυλάξεις που πρέπει να παίρνουμε, να μην ξεχάσουμε να βρίσκουμε τρόπο να προσγειωνόμαστε στην πραγματικότητα, αφήνοντας την αυθάδεια και τη στενοκεφαλιά της άρνησης κατά μέρος.

 

Τι τάση κι αυτή να θέλουμε να κάνουμε τον έξυπνο, τον πιο προχωρημένο από όλους, τον πιο πονηρό και πληροφορημένο.

 

Να μην ξεχάσουμε τις οφειλές προς τους γιατρούς και τους νοσηλευτές και όλους που δίνουν εργασία και χρόνο, διακινδυνεύοντας καθημερινά την υγεία τους.

 

Η επιστήμη μπορεί να κοκορεύεται ότι πήγε στο φεγγάρι, θα πάει και στον Άρη και αλλού (!) αλλά αρκεί ένας ιός για να τινάξει τον σύμπαντα κόσμο στον αέρα. Αναγνωρίζουμε τα κατορθώματά της, αλλά πρέπει να ομολογήσουμε και την αδυναμία μας που δυο χρόνια τώρα βασανιζόμαστε, φοβούμαστε και πενθούμε.

Η επιστήμη ως συνιστώσα του πολιτισμού

Από τον Χρίστο Γεωργούση

 

Στην Ελευθεροτυπία στις 24-10-1993 δημοσιεύτηκε άρθρο του Γιώργου Γραμματικάκη, καθηγητού του Πανεπιστημίου Κρήτης και γνωστού συγγραφέα (Η κόμη της Βερενίκης) με τον παραπάνω τίτλο. Βρίσκω σκόπιμο να παραθέσω τα εισαγωγικά του σπουδαίου αυτού κειμένου.

«Το κείμενο που ακολουθεί στηρίζεται σε μια βασική πρόταση που συνήθως διαφεύγει της προσοχής όσων ασχολούνται με τον πολιτισμό. Η πρόταση αυτή είναι: Οι θετικές επιστήμες αποτελούν συνιστώσα-και μάλιστα βασική-του πολιτισμού μας. Συνεπώς όσο εξακολουθούμε να μιλάμε για πολιτισμό υπονοώντας απλώς τη λογοτεχνία, τα έργα τέχνης ή τη μουσική, αφαιρούμε ένα μεγάλο μέρος από τη δυναμική του. Η θεωρία της σχετικότητας για παράδειγμα, έχει μια σπάνια αισθητική και ανοίγει στον άνθρωπο διαστάσεις, ακριβώς όπως ένα σπουδαίο έργο τέχνης. Επιπλέον, εξηγεί, γιατί λάμπει ο ήλιος. Για τους ίδιους λόγους η ανακάλυψη της ελικοειδούς δομής στα μόρια της κληρονομικότητας ή η θεωρία των πιθανοτήτων είναι πολιτισμικά γεγονότα, με οποιονδήποτε ορισμό του όρου.

Όχι και Ναι

Του Χρίστου Γεωργούση

 

Σε όλους όσους ρυπαίνουν τον παλιό και νεότερο πολιτισμό μας, στους επιλήσμονες και βολεμένους, έχει αξία το Όχι, αλλά και μια συγκεκριμένη στάση ζωής που δεν θα αφήσει να υπερισχύσουν οι αξίες τους. Οι αγωνιστές του Όχι, η ίδια η ιστορία της διαρκούς αντίστασης, δεν μας θέλουν χειροκροτητές κάτω από τα μπαλκόνια, δεν μας θέλουν οπαδούς, ψηφοφόρους, αλλά υπεύθυνους, ζωντανούς πολίτες. Λέμε Όχι σε όλα όσα μας προσβάλουν, σε όλα όσα χαλκεύουν νέα δεσμά κατοχής. Αντιστεκόμαστε πάντα.

Η ευγένεια είναι το ήμιση της επικοινωνίας

 

Του Χρίστου Γεωργούση

 

Τα λάθη που κάναμε

 

Όταν φτάσουμε σε κάποια προχωρημένη ηλικία, συχνά σκεφτόμαστε τα λάθη που κάναμε και καμιά φορά βασανιζόμαστε απ' αυτά. Η εμπειρία και η σοφία μαζεύεται σιγά σιγά, σαν το νερό στο πηγάδι από μακρινές πηγές και θέλει χρόνο πολύ να φέρει αποτελέσματα.

Η λογική του «σούπερ»

 

Του Χρίστου Γεωργούση

 

Πανδημία ναι, αλλά η Πάρος έχει ένα στρατό κτιστών και χτίζεται απ' άκρους εις άκρον, το ίδιο και η Αντίπαρος. Μπορεί οι πάντες να γονάτισαν οικονομικά, οι χτίστες όμως χτίζουν και οι εργολάβοι ορίζουν το νησί απ' άκρου εις άκρον. Αυτό το νησί με τα χιλιάδες σπίτια κλειστά 10 μήνες το χρόνο δεν είχε τη δυνατότητα να προσφέρει στέγη σε υπαλλήλους, δασκάλους και γιατρούς!

Ξεκλείδωσε την καρδιά σου

Του Χρίστου Γεωργούση

Μπορεί να είναι απ’ την άγκυρα του πλοίου το σύρσιμο της αλυσίδας που φτάνει μακριά μέχρι το σπίτι σου συχνά τη νύχτα και άλλοτε τα ξημερώματα. Όταν όλα κοιμούνται στα άγρυπνα αυτιά ξεχωρίζει ο θόρυβος και το τρίξιμο, ήχοι συγγενείς, μουσικές λιμανιού. 

 Είναι το βαπόρι που έρχεται κι αφήνει λεύτερο το σίδερο να κατρακυλήσει στη θάλασσα ή το άλλο που αποπλέει τραβώντας με βραδύ αγκομαχητό την άγκυρα. 

Μπορεί ο ήχος του μετάλλου να είναι απ’ τις αλυσίδες μέσα σου, απ’ όσα κρατάς δεμένα κι έγιναν βάρος και έρμα και σ’ έδεσαν, φόβους και ιδέες και πάθη που σκούριασαν με τον καιρό και αχρηστεύτηκαν. 

Γρανάζια μαγγανοπήγαδου που κάποτε ανέσερναν απ’ το βάθος νερό ζωντανό, μάρτυρες χτεσινής ταπεινής πατρίδας. 

Αν αγρυπνάς με τους τριγμούς, λευτερώσου, ξεκλείδωσε την καρδιά σου και φύγε απ’ τη σκουριά και το θόρυβο κρατώντας ως φυλαχτό τη σεμνότητα ακριβής ομορφιάς που βασίλεψε.

 [Αφιερωμένο στο Δάσκαλο που ξέρει να μιλά στις ψυχές μας (ΑΕ)]

Τραμπ και τραμπάλες

 

Του Χρίστου Γεωργούση

 

Δεν διδάσκει η Ιστορία και για το λόγο αυτό τόσο ο Ναπολέων, όσο και ο πολύς Χίτλερ την πάτησαν!

Γεύση καλοσύνης

Κυκλοφορούν και άγγελοι ανάμεσά μας! 

Του Χρίστου Γεωργούση

 

Φυλαχτείτε από όλους εκείνους που ισχυρίζονται και ορκίζονται ότι όλοι οι άνθρωποι είναι κακοί, όλοι μας πλησιάζουν με υστερόβουλες σκέψεις και συνωμοτούν εναντίον μας. Ο καθένας κοιτάζει τον εαυτό του λένε, ο καθένας χρησιμοποιεί τους άλλους ως μέσον για τους δικούς του σκοπούς.

Δάσκαλε ξέχασες να πεις για το ταλέντο του στη ζωγραφική...!!!

Του Χρίστου Γεωργούση

 

Αντώνης Πατέλης: Φωτεινός, επίμονος, τολμηρός!

 

Με τον Αντώνη Πατέλη του Νικολάου γνωριστήκαμε στα χρόνια του Δημοτικού. Παίξαμε Καραγκιόζη στις Λεύκες εκεί, στη στάση της στροφής προς Μάρπησσα. Συναντηθήκαμε μετά στην Παροικιά όπου είμαστε γείτονες στα Θολάκια. Είπαμε τα κάλαντα μαζί με τον Γιώργο Λατσό, που ζει τώρα στη Ρόδο. Είχαμε φτιάξει και χάρτινο καραβάκι.

 

Άλλες εποχές, άλλα ήθη και ο κόσμος πιο συγγενής. Διαβάσαμε μαζί τα κωμικά της εποχής (κόμικς) και το Μικρό Ήρωα, το Γιώργο Θαλάσση. Επιχειρήσαμε στα 14 να σχεδιάσουμε, να μάθουμε την τεχνική. Στα 15 με 16 δουλέψαμε γκαρσονάκια σε εστιατόριο της πόλης «Κληματαριά» και αποκομίσαμε τις πρώτες εντυπώσεις της παιδικής 15ωρης δουλειάς.

Υπάρχουν και θετικά;

Του Χρίστου Γεωργούση

 

Ποια είναι τα θετικά της εβδομηκονταετίας για την Πάρο από το 1950 μέχρι το 2020; Μέσα στα θετικά βρίσκονται τα αρνητικά και αντιστρόφως. Εντούτοις πολλά έχω πει στις καθημερινές αναρτήσεις και για τα θετικά που ξαναλέω δεν έρχονται μόνα τους.

Αριστοφάνης και Τσάρλι Τσάπλιν

Του Χρίστου Γεωργούση

 

Πίστευα πάντα στην αξία του γέλιου στην καθημερινή ζωή, αλλά και ως μέσου και τρόπου διδακτικής στα σχολεία. Δεν έχει εισαχθεί στην εκπαίδευση το χιούμορ, αν και έγιναν δειλά βήματα με σκίτσα διάφορα από γνωστά κόμικς. Βασιλεύει ακόμα η σοβαροφάνεια.  

Η αυστηρότητα και το αγέλαστο ξεκινούν βαθιά από την εκκλησία (βλέπε και το μυθιστόρημα του Ουμπέρτο Έκο «Το όνομα του ρόδου») που στερέωσε τη διδασκαλία της πάνω στην ενοχή, την λύπη, την αυστηρότητα και την μελαγχολία και η εκπαίδευση την ακολούθησε. Περιμένουμε από εκεί κάποιο Λούθηρο που να γελά και να μας απαλλάξει απ’ την ενοχή του προπατορικού αμαρτήματος, να μας αποδώσει πιο ελεύθερους να αγαπούμε τους ανθρώπους και να κινούμαστε με χάρη ανάμεσα τους και όχι με βάρη στις πλάτες, πριν καν γεννηθούμε, ασήκωτα.

Είμαστε συχνά για γέλια!

 

Του Χρίστου Γεωργούση

Λάβαμε από το φίλο Μιχάλη Ρουμπάνο, σύμβουλο της Κοινότητας Παροικιάς, γνωστό συλλέκτη και άνθρωπο του πολιτισμού βιβλίο με γελοιογραφίες των τελευταίων ετών.

Ο ικανός αυτός άνθρωπος, εξαίρετος σχεδιαστής, έδωσε την ευκαιρία στον τοπικό τύπο και σε όλους μας να γελάσουμε με τα σκίτσα του και το κέφι του σατιρίζοντας την επικαιρότητα.

Σχολείο και αλλοτρίωση

 

Του Χρίστου Γεωργούση

 

Το βιβλίο του Ιβάν Ίλλιτς "Κοινωνία χωρίς σχολεία" ήρθε σε μια εποχή που η γενιά μας μετά τη χούντα πήγαινε στα σχολεία να διδάξει. Δεν ήταν δυνατόν αυτομάτως να αφομοιωθεί μια τέτοια βαθύτατη σκέψη και δεν ήταν εύκολο να χαράξεις δρόμο μέσα στην ελληνική πραγματικότητα, όπου ο συγκενρωτισμός στην εκπαίδευση είναι απίστευτα ισχυρός και για να χτυπήσεις το κουδούνι στο διάλειμμα πρέπει να πάρεις άδεια απ' τον υπουργό Παιδείας!

Να ανοίξει αμέσως!

 

Του Χρίστου Γεωργούση

 

Πολλές προτάσεις έχουν κατατεθεί για το Αγροκήπιο Πάρου και περιμένουν την Επιτροπή να κινηθεί. Θα περάσει και μια δεύτερη τετραετία της παρούσας Δημοτικής αρχής και το Αγροκήπιο θα παραμένει ερμητικά κλειστό σαν να μάς περίσσευαν οι χώροι αναψυχής στην Πάρο που την κλείσαμε με τείχη. (Αχ πώς να μην προσέξω!).

Δυστυχώς οι άνθρωποι είναι "λίγοι"...

Του Χρίστου Γεωργούση

Μάλλον πρέπει να ξαναδιαβάσουμε Μαρξ, Κέϊνς, Φρόϊντ. Να περάσουμε ξανά απ' το έργο του Νέλσον Μαντέλα, του Γκάντι και να ξαναδούμε τις σημερινές προσωπικότητες της πολιτικής. Τραμπ, Μπολσονάρου και τους προκομμένους της Πολωνίας (μετά τον Γιαρουζέλσκι και τον Λεχ Βαλέσα!) και της Ουγγαρίας. Να σκεφτούμε σε τι βάσανα μάς έβαλαν οι Τσάμπερλεν (Αγγλία) και Νταλαντιέ (Γαλλία) με την υποχωρητικότητά τους απέναντι στον Χίτλερ. Ένας νέος Χίτλερ απίστευτος έχει ξεπροβάλει απ τη διπλανή Τουρκία και η Ευρώπη πρέπει να συνέλθει. Ας δούμε για να το διασκεδάσουμε τι είπε ο Φίλιπ Ροθ για τον Τραμπ.

«Είμαι Δημοκρατικός, στο στρατόπεδο του Ρούζβελτ, από τα 12 μου χρόνια. Πολλά πράγματα με ανησύχησαν, ως πολίτη των ΗΠΑ, στην προεδρία του Ρίτσαρντ Νίξον ή του Τζορτζ Μπους. Αλλά ό,τι και να έχω σκεφτεί για τα όριά του χαρακτήρα τους ή του πνεύματός τους, τίποτα δεν συγκρίνεται με τη φτώχεια του Τραμπ», γράφει ο Ροθ, ο οποίος εγκατέλειψε τη συγγραφή στα 77 του χρόνια, δηλαδή προ πενταετίας.

Με ακρίβεια περιγράφει πού ακριβώς υπολείπεται ο Αμερικανός πρόεδρος: «Ανίδεος σχετικά με τη διακυβέρνηση, την Ιστορία, την επιστήμη, τη φιλοσοφία, την Τέχνη, ανίκανος να εκφράσει ή να αναγνωρίσει τη λεπτότητα ή τις μικρές διαφοροποιήσεις, στερημένος από κάθε ευπρέπεια, βασιζόμενος σε ένα λεξιλόγιο 77 λέξεων που χαρακτηρίζεται πιο εύστοχα ως Μαλακίες («Jerkish») παρά ως Αγγλικά (English)».

Συντρέχτης στα 96!

Του Χρίστου Γεωργούση

Είχα ξαναγράψει για το γείτονα, τον κυρ Κώστα Κρώνη. Τότε ήταν στα 93, τώρα νομίζω έφτασε τα 96 και κατεβαίνει συχνά κάτω στην πόλη με τα πόδια. Συζητούμε καμιά φορά τα τρέχοντα. Ξέρει να αστειεύεται, δεν το ξέχασε! Την προηγούμενη φορά μού έφερε κουκουνάρες για προσάναμμα τη σόμπας φυλαγμένες στις τσέπες του. Με σκέφθηκε! Τώρα πηγαίνοντας στο κατάστημα για ψώνια γύρισε και με ρώτησε «Θες τίποτα να σού φέρω;» Εκείνο που θα ήθελα ήταν να μού φανερώσει σε ποιο σχολείο φοίτησε μεγάλης καρδιάς και ανθρωπιάς. Πρώτον. Και δεύτερον πώς αυτή την ανθρωπιά, αυτή την φροντίδα για τον άλλο, δεν την ξέχασε στην τουριστική Πάρο, αυτός που κατέβηκε αγνός απ’ το βορά, απ’ της Αλεξανδρούπολης τα μέρη. Τα ξεχάσαμε εμείς αυτά κυρ Κώστα μου οι περισσότεροι, άλλα μας πήραν το μυαλό και φτώχυναν την καρδιά μας. Θέλει ψυχή γενναία να είσαι συντρέχτης στα 96 σου! Θυμίζω πιο κάτω και το άλλο κείμενο πριν 3 χρόνια.

Ακάθιστος γλάρος

Του Χρίστου Γεωργούση

Tα μαγικά της φύσης μπορεί να βοηθούν, να σε κάνουν λίγο να ξεχνιέσαι και με τη ζάλη τους να ‘ναι μετά πιο εύκολο να παρασυρθείς και να πεις αυτό που σε πονά και δεν χωνεύεται εύκολα. Αν κάποιο μέγα πένθος σου σφίγγει την καρδιά, δεν γίνεται να σε λυτρώνει το γαλάζιο του ουρανού, ούτε αυτό το αδιαπέραστο τείχος με τα μυριάδες τριζόνια της νύχτας. Αν όμως όλα αυτά τα αγαπάς και τα προσέχεις, αν αισθανθείς κομμάτι τους ίσως η γαλήνη ψάξει μέσα σου τόπο να σταθεί και να φωλιάσει. Μπορεί να κατανοήσεις πως άστρο είσαι και συ, ίνουλα του Αυγούστου ή γαλανάγκαθο, πνοή κάποιου ζέφυρου, ρίγος μυστικής αυγής. Ίσως καταφέρεις έτσι να φύγεις κάπως από την έλξη του εαυτού σου, να ελαφρώσεις λιγάκι, να γίνεις γλάρος λευκός με ανοιχτά φτερά, μετέωρος ανάμεσα στον ουρανό και τη θάλασσα. Ταξιδιώτης επίμονος του βαποριού που σαλπάρει και φεύγει ξεγελώντας την τύχη του.

Καθημερινή εξέγερση

Του Χρίστου Γεωργούση

Φοβούμαι τις μεγάλες περιπέτειες και είμαι περισσότερο υπέρ της μικρής καθημερινής εξέγερσης. Όχι μόνο γιατί τα πράγματα, αν δεν τα στερεώσεις καλά, γυρίζουν πίσω και εκδικούνται. Όχι μόνο γιατί το τίμημα κάθε μεγάλης εξέγερσης έχει βάσανα και αίμα που δεν αναπληρώνονται ποτέ. Η απογοήτευση που έρχεται σβήνει τις νέες επιθυμίες αλλαγών και αναστάσεων. Ο αγώνας εκτός από τόλμη και γενναιότητα απαιτεί συχνά μαθηματικούς υπολογισμούς και γνώση της ιστορίας. Αλλιώς οι μάχες χάνονται άσκοπα και μετά ξοδεύεται πολύς χρόνος για να μπαλώσουμε τις σκισμένες σημαίες μας.

Να μιλήσουμε για πολιτική (2)

Του Χρίστου Γεωργούση

Ας παραθέσουμε ακόμα μερικές σκέψεις για τον τρόπο με τον οποίο συνήθως αντιμετωπίζουμε την πολιτική.

α) Ως αρχάριοι στο σκάκι βλέπουμε την πρώτη κίνηση (επιθετική) και όχι τις επόμενες.

β) Συνηθίζουμε να τοποθετούμε τον κίνδυνο, τον εχθρό πολύ κοντά, δίπλα μας, ενώ συχνά είναι πιο μακριά και καμιά φορά αόρατος.

γ) Μας επηρέασε στο σχολείο η σπαρτιατική λογική "ή ταν ή επί τας" με άλλα λόγια "ή όλα ή τίποτα".

δ) Στο μίγμα σκέψης και συναισθήματος μας πέφτει πάντα πολύ συναίσθημα (πολύ αλάτι) και η πολιτική μας λογική επηρεάζεται.

Με τέσσερις βασικούς τρόπους προσεγγίζουμε την πολιτική.

Του Χρίστου Γεωργούση

(α) Ο ένας είναι ο συναισθηματικός τρόπος, όπως αυτός εκφράζεται με τους θυμούς, με την τάση εκδίκησης, με τις φωνές και τα πάθη. Τον γνωρίσαμε πολύ τελευταία, αλλά τον γευόμαστε και στη δράση ακραίων οργανώσεων και των «πιστολέρο» του μίσους, αν εντάξουμε στην πολιτική τις βόμβες και τους φόνους.