Μπορεί το πάθος να απέχει από τη ζωή;

Από πιτσιρικάς, διαβάζοντας τη ζωή και παρατηρώντας τους γύρω μου, έλεγα στον εαυτό μου: "μακάρι, όταν μεγαλώσω κι αν έχω την τύχη να γεράσω, να γίνω ένας σοφός γέρος. Μακάρι να κατακτήσω τη στωικότητα της αποδοχής ενός νομοτελειακού γεγονότος και παράλληλα να διακατέχομαι από το πάθος της χαμένης νεότητας, όταν διεκδικώ το δίκαιο".
Θεωρούσα ότι, μεγαλώνοντας, το πάθος για τον αγώνα δε θα θολώνει την κρίση μου, ούτε για την πολιτική αρετή που έχει ή δεν έχει κάποιος, ούτε για τη διεκδίκηση της μοναδικότητας της γενιάς μου που μπορεί να πιστεύει ότι όταν χαθεί θα καταστραφούν όλα. Όλες οι γενιές έχουν την ιδιαίτερη αξία τους. Η ιστορία της ανθρωπότητας δείχνει ότι εξελισσόμαστε. Ας μην αναλύσουμε τώρα με ποιο τρόπο και ποιοι πληρώνουν με τις ζωές τους αυτή την εξέλιξη διαχρονικά και όχι απαραίτητα οικουμενικά.
 

Διαβάζοντας αυτό το κείμενο του Δασκάλου κράτησα στο μυαλό πιότερο απ’ τα υπόλοιπα αυτήν την παραγραφούλα: «Δεν γράφω ποτέ από πάθος (δεν με θαμβώνει πάθος κανένα), όποτε πιάνω την πολιτική είναι που με πονά η κατάσταση της δημοκρατίας μας και ο τόπος που η συνήθεια και το βόλεμα γίνονται ο έσχατος νόμος, το πιο μόνιμο καθεστώς. Μη μού του κύκλους τάραττε. 

Δεν πάω να κατηγορήσω κανέναν και να υποστηρίξω άλλον. Σε όλους τους δημάρχους άσκησα μια ελάχιστη γόνιμη θαρρώ κριτική. Δεν είμαστε για να προσκυνούμε, και να χαϊδεύουμε, ας είναι φίλοι μας αγαπητοί οι έχοντες εξουσία, πολύ συχνά η κριτική ανοίγει δρόμους δημιουργίας. Αναγνωρίζω τις δυσκολίες αλλά κάπως πρέπει να προχωρήσουμε από τη στασιμότητα.» 

Προβληματίστηκα πολύ, γιατί, πέρα απ’ όλα τ’ άλλα, το Δάσκαλο τον εκτιμώ και ως άνθρωπο και ως εκπαιδευτικό αλλά και ως καινοτόμο διευθυντή. Δυστυχώς, δεν είχα την τύχη να γίνω μαθητής του καθώς τα χρόνια μου είναι περισσότερα από τα δικά του.

Διαπίστωσα, λοιπόν, παρά τα χρόνια που κουβαλώ, ότι τα πάθη μου είναι πολλά και ακόμα και σήμερα τα βιώνω, έστω και ακροθιγώς. Διαπίστωσα ότι, όταν η μύτη του μολυβιού μου ακουμπά στο χαρτί,  μένει ακούνητη, αν δεν υπάρχει το πάθος να την οδηγήσει. Η γλώσσα μου, ως μέσο έκφρασης του λόγου, μένει ακούνητη, αν το πάθος δεν την κάνει να σαλέψει. Η ζωή, άλλωστε, με έμαθε ότι το φιλί, για να μοιράσει την ηδονή, χρειάζεται τον παθιασμένο έρωτα κι ας κρύβει στις φτερούγες του μεγάλα και κοφτερά σπαθιά.

Παράλληλα, συνειδητοποίησα γιατί όλοι αυτοί που ασκούν εξουσία με «μισούν»  με τόσο υπερβολικό, κατά την άποψή μου, τρόπο ή, αν θέλετε, για να το αποδεχτείτε καλύτερα, με «αντιπαθούν» έστω και λίγο. Και δε μιλώ μόνο για τους κλασικούς φορείς εξουσίας όπως σοφάρχιδες, αντισοφάρχιδες, επάρχιδες, αντιλαϊκάρχιδες, μαντατάρχιδες με πλήκτρα ή κονσόλες, συνδικαλιστάρχιδες και λοιπούς άλλους αλλά και για απλούς εξουσιαστικούς εφαρμοστές που νομίζουν ότι, επειδή φορούν μια στολή ή κάθονται πίσω από ένα γραφείο ή μπροστά από μία εξώπορτα ή πίσω από μια έδρα, μπορούν να μας ξευτελίζουν.

Δάσκαλε, με προβλημάτισες πολύ. Χωρίς πάθος μπορεί να υπάρξει αγνή και γόνιμη κριτική; Όταν το πάθος εκλογικευτεί, δε χάνει τη μοναδικότητα της ύπαρξής του και την αυτοτέλεια της δημιουργίας του; Μπορεί τότε η κριτική να είναι αποτελεσματική; Από την άλλη, όπως υποστηρίζουν κάποιοι, το συναίσθημα είναι λογικό; Κατ’ επέκταση, η φράση «ακολούθα το ένστικτό σου» μπορεί να ερμηνευτεί ως μια συνειδητή επίκληση στην ασυνείδητη ύπαρξη ενός λογικού συναισθήματος;  

Πέρα από όλα ετούτα τα θεωρητικά, καλό θα είναι να καταλάβουμε ότι η όποια κριτική ασκούμε δεν αφορά πρόσωπα αλλά ενέργειες της εξουσιαστικής δομής μιας ασύνδετης και ανοργάνωτης πολιτείας όπως αυτή εκφράζεται μέσα από τους τοπικούς φορείς. Η κριτική αυτή δεν έχει ιδιοτελείς σκοπούς ούτε έχει καμία τιμωρητική πρόθεση, γιατί απλούστατα πιστεύουμε ότι με τις τιμωρίες δεν αλλάζει τίποτα. Δεν έχουμε καμία διάθεση να αρπάξουμε το γιαταγάνι και να το κατεβάσουμε στο σβέρκο κανενός. Αυτή είναι μέθοδος της φασιστικής άσκησης της εξουσίας παντός τύπου και είμαστε σφόδρα αντίθετοι.

Soten Soteks